Aşılar Hakkında Bilmek İstedikleriniz

1- Aşı nedir ?

Aşılar, insanları ölüm veya sakatlıkla sonuçlanabilecek pekçok hastalıktan korumaya yarayan, genelde zayıflatılmış hastalık mikrobu veya hastalığa neden olan mikrobun parçacıklarını içeren, ağızdan damla şeklinde veya iğne ile uygulanabilen koruyucu maddelerdir.

2- Kuduz aşısını nerede yaptırabilirim?

Ölümcül bir hastalık olan kuduza karşı, bakanlığımızın yurtdışından getirtmiş olduğu aşı; sosyal güvencesi olsun olmasın bütün vatandaşlarımıza ilimizde mevcut 15 aşı istasyonunda 365 gün 24 saat boyunca ücretsiz olarak uygulanmaktadır.

3- Tetanoz aşısı gerekli midir?

Ölümcül bir hastalık olan tetanoza karşı ilimizdeki kamu ve özel tüm sağlık kuruluşlarında mevcuttur ve gereken tüm olgulara ücretsiz uygulanmaktadır.

4- Aşılar zarar verir mi?

Günümüz modern teknolojisi ile üretilen aşılarda yan etki olasılığı hiç yok denecek kadar azaltılmıştır. Aşı uygulandıktan sonra çok nadir olarak vücutta ve aşı yerinde bir takım yan etkiler oluşabilir. Bu yan etkiler çok nadir olmakla birlikte genellikle çok yüksek ateş, aşı yerinde ağrı ve kızarıklık şeklindedir ve hastalığın oluşması ile ortaya çıkabilecek ağır sonuçların yanında mukayese edilemeyecek derecede önemsiz kalmakta ve çok daha hafif olmaktadır.

5- Eşim veya aile bireylerinden birisi hepatit B taşıyıcısıdır. Taşıyıcı olmayan aile bireylerini nerede aşılatabilirim ?

Bakanlığımızın ilgili genelgesi gereğince ilimizdeki herhangi bir sağlık ocağına gerekli belgelerle (hepatit B hastalığı veya taşıyıcılığını gösterir evraklar) başvurulduğunda diğer aile bireylerine ücretsiz Hepatit B aşısı yaptırılması mümkündür.

6-Sağlık bakanlığının çocukluk çağı aşı şemasında hangi aşılar mevcuttur?

Difteri, boğmaca, tetanos, polio, kızamık, hepatit B ve BCG aşıları mevcuttur.

7-Aşı şemasına ara verince ne yapmalıyım?

Aşılamaya aşı programının kesildiği yerden devam edilir. Tekrar başa dönülmez.

8-Aşı sonrası istenmeyen etki nedir?

Aşı uygulanan bir kişide, aşı sonrası ortaya çıkan, bilinen aşı yan etkisi ya da aşıya bağlı olduğu düşünülen herhangi bir istenmeyen tıbbi olaydır.

9-Aşı şemasında olmayan ama sağlık bakanlığınca yapılan diğer aşılar nelerdir?

Menenjit, sarı humma ve kuduz aşısıdır.

10-Aktif bağışıklama nedir?

Aşı ile yapılan hastalıklardan korunma şekline aktif bağışıklama denir.

11-Hepatit aşısı kimlere yapılır?

Doğuşta tüm yeni doğanlara ayrıca, hepatit B taşıyıcılarının tüm aile bireylerine, taşıyıcıların cinsel eşleri, damar yoluyla uyuşturucu bağımlıları, diyaliz uygulanan böbrek hastaları, sık sık kan verilen hastalar, direnç sistemi yetersiz hastalar, bakım evlerinde yaşayanlar, sağlık personeli, berberler ve tutukevlerinde kalanlara yapılır.

12-Bu aşı ile hangi hepatitlere karşı korunabilirim?

Hepatit B hastalığına karşı korunulur.

13-Bütün hepatitlerin aşısı var mıdır?

Yoktur. Sadece B ve A hepatitine karşı aşı günümüzde uygulanmaktadır.

14-Bütün bulaşıcı hastalıkların aşısı var mıdır?

Hayır. Bulaşıcı hastalıkların sayısı düşünüldüğünde ancak pek azına karşı aşıya sahip olduğumuz görülmektedir.

15-Bir kez yapılan aşı ömür boyu korur mu?

Hayır. Ancak koruyuculuğun olabilmesi için her aşıda farklı zaman aralıkları ile rapel (tekrar )doz uygulaması yapılmalıdır. Bu süre grip için her yıl, tetanus için 10 yılda bir gibi farklı olabilmektedir.

16-Aşı kampanyası nedir?

Aşı ile korunulabilen hastalıklardan dünyada belirlenen bağışıklama seviyesine ulaşmak amacıyla toplu aşılama yapılmasıdır.

17-Niçin yapılır?

Aşı ile korunulabilen hastalıklardan ölümleri ve sakat kalmaları önlemek için yapılır. Kampanyalar iyi uygulanırsa çok kısa bir sürede büyük kitleleri aşılamayı sağladığı için toplumu korumaya yönelik son derece önemli bir silahtır.

18-Bugüne kadar ülkemizde hangi kampanyalar yapıldı

Polio ( çocuk felci ) ve kızamık aşı kampanyaları düzenlenmiştir.

19-Sonuçları ne oldu?

Poliodan arındırılmış ülke sertifikası alındı. Kızamık kampanyasında ise % 94-95 başarı seviyesine ulaşıldı.

20-Kaçırılmış fırsat nedir?

Sağlık ocağında veya sağlık evinde başka bir nedenle de gelmiş olsa aşılama için uygun bir çocuk ya da kadının gerekli aşı dozlarının herhangi birini veya hiçbirini alamadığı durumdur. Son bir yıdır ülkemizde aktif olarak sürdürülen çalışmalardan biri de kaçırılmış fırsatların yakalanması ve aşısı eksik olan bireylere bu şansın verilmesidir.

21-Çocuğumu nerede aşılatabilirim?

Sağlık ocakları, AÇS/AP merkezleri ve verem savaş dispanserlerinde aşılanabilir.

22-DBT aşısından sonra çocuğum çok ağladı, ne yapmalıyım?

Boğmaca aşısına bağlı olarak ağlama olabilir. Böyle durumda daha sonraki aşılamaya difteri -tetanoz aşısıyla devam edilmelidir.

23-Çocuğumun ateşi var, aşı yapılabilir mi?

Çok yüksek bir ateşi yoksa aşı yapılabilir.

24-Çocuğum aşı olduktan sonra kaç saat su ve anne sütü vermemeliyim?

Hemen su ve anne sütü verilebilir. Beklemeye gerek yoktur.

25-Hangi aşılar birlikte yapılamaz?

Aşılar ayrı vücut bölgelerinden olmak koşulu ile birlikte yapılabilir.

26-Sağlık Ocağında çocuğuma birkaç aşıyı birarada yapmak istiyorlar, ne yapmalıyım?

Rahatlıkla yaptırılabilir.

27-Elime diken battı, komşularım tetanos olursun diyor, aşı olmalı mıyım?

Son 5 yıl içerisinde tetanos aşısı yapılmamışsa yapılması gerekmektedir.

28-Hangi yaralanmalar tetanus riski taşır

Tetanos mikrobu, genellikle toprakta yaşayan, vücuda çok küçük yara ve kesiklerden dahi girebilen bir mikroptur. Oksijensiz ortamda yaşayan bu mikrop paslı çivi, bıçak gibi maddelerin yanı sıra cam kesiği, hayvan pisliği ve açık yaraların toprakla temas etmesi sonucunda insanlara bulaşmaktadır.

29-Ne zaman tetanus aşısı olmak gerekir?

Yaralanmayı takiben 24 saat içinde tetanos aşısı olmak gerekir.

30-Başka ülkelere giderken niye aşı olunması gereklidir?

O bölgelerde bulunan hastalıklardan korunmak için aşı yapılmalıdır.

31-Dün eczaneden aldığım aşıyı Sağlık Ocağında soğuk zinciri bozulmuş diye yapmadılar. Soğuk zincir nedir?

İstenilen miktarda etkin aşının, aşılanması gereken kişilere doğru sıcaklıkta ulaşmasını sağlayan, insan ve malzemeden oluşan sisteme verilen addır. Aşılar saklanması gereken ısıdan daha düşük veya daha yüksek ısılara maruz bırakıldıklarında etkinliklerini kaybeden maddeler oldukları için soğuk zincir gereklidir.

32-Aşı içinde canlı mikrop var mı ,çocuğumu hasta eder mi?

Bazı aşılar canlı aşılardır. Bu aşıların içerisinde zayıflatılmış virüsler bulunur, kişiyi hasta etmez ama bağışıklık sistemini uyararak hastalığa karşı koruma sağlar.

33-Çiçek aşısı bana yapılmıştı, ama çocuğuma yapmadılar, neden?

Ülkemizde 1980 yılından itibaren çicek aşısı yapılmamaktadır. Dünyada yapılan yaygın aşı uygulamaları sonucunda çicek hastalığının kökü kazınmıştır.

34-Aşı korunma için hasta olmadan önce yapılıyor ama kuduz aşısı yaralandıktan sonra yapılıyor, nasıl koruyor?

Kuduz hastalığının prodromal dönemi uzun olduğundan aşı yaralanmadan sonra dahi yapılsa koruculuğu oluşturmaktadır.

35-AIDS hastalığına karşı kullanılan bir aşı var mı?

Şu anda yok. Fakat geliştirmek için çalışmalar devam etmektedir.

36-Hepatit B taşıyıcısı olan kişilerin Hepatit A aşısı olması gerekir mi?

Hepatit B taşıyıcısı olan kişi başka bir Hepatit virüsü ile enfeksiyon geçirmesin diye Hepatit A aşısı olması önerilmektedir.

37-Metal sektöründe çalışan işçilerin tetanus aşısı olmaları gerekir mi?

Evet.

38-Hacca giderken niçin aşı olunması gereklidir ve ne aşısı yapılmaktadır?

Kalabalık yerlerde menengokoksik menenjit çok görüldüğü için bu mikrobun aşısı yapılmaktadır.

39-Huzurevinde ve hapisanede yaşayanlara hangi aşı yapılır?

Hepatit B ve tetanos aşısı yapılmalıdır. Ayrıca huzurevinde kalan yaşlı ve altta yatan başka hastalıkları olanlara grip aşısı da yapılmalıdır.

40-Grip aşısı niçin her yıl yapılır?

Grip virüsü her yıl suş değiştirdiğinden dolayı bir önceki yıl görülen suşlara karşı aşı geliştirilir ve her yıl koruyuculuğun olması için yenilenmelidir.

41-Kimlere yapılır?

65 yaş üstündekilere, astım, şeker ve kronik solunum ve kalp hastaları olanlara önerilmektedir.

42-Şeker hastasıyım, hangi aşıları olmam gerekir?

Tetanos, hepatit B ve grip aşısı olunmalıdır.

43-Menenjit aşısı nedir

N. meningitidis'e karşı geliştirilen bir aşıdır. Özellikle kalabalık yaşanan ortamlarda hayatı tehdit eden meningokok menenjiti yayılabileceği için yapılmalıdır.

44-Zatürre aşısı nedir, kimlere önerilir?

S.pneumoniae zatürre hastalığının en sık etkenlerinden biridir. Bu hastalığın ileri yaşlarda ve çeşitli kronik hastalığı olanlarda geçirilmesi hayati tehlike oluşturabileceği için bu aşının ileri yaşlarda yapılması önerilmektedir. Nefrotik sendrom, organ transplantasyonu yapılanlar, bağışıklık baskılayıcı tedavi görenler, böbrek yetmezliği olanlar, sistemik lupus eritematosuz (SLE),romatoid artrit, alkolizm, bunama, diabet ve kalp yetmezliği ve kronik solunum yolu hastalıkları (kronik obstruktif akciğer hastalığı gibi) olanlara aşı önerilir.

45-Sağlık Ocağında çocuğuma kızamık teşhisi kondu ve kan alındı, ne tahlili yapılıyor?

Konulan teşhisin kesin kızamık olup olmadığının anlaşılması için alınan kanda kızamık antikorlarına bakılacaktır.

46-Kızamıkçık hamilelerde çok tehlikelidir deniyor, aşısı var mı?

Evet. Konjenital (doğumsal ) kızamıkçık hastalığına neden olup, özürlü çocukların doğmasına neden olur. Aşısı vardır.

47-Gebe kalmadan ne kadar zaman önce yaptırmalıyım?

En az üç ay önceden yapılmalıdır.

48-Kabakulak aşısı olduğu halde çocuğum kabakulak oldu, neden?

Yapılan aşı soğuk zincir koşullarına göre saklanmamış veya çocuğun immün sistemi yeterli antikor yanıtı oluşturmamış olabilir.

49-Serum nedir ?

Aktif bağışıklamanın yapılamadığı acil durumlarda pasif bağışıklama sağlamak amacıyla verilen maddedir.